<h2> PlayStation 3’ümünında çöken bir NAND hafıza chipini nasıl yeniden bağlayabilirim, özellikle TSOPFlash kullanarak? </h2> <a href="https://www.aliexpress.com/item/1005009144975484.html" style="text-decoration: none; color: inherit;"> <img src="https://ae-pic-a1.aliexpress-media.com/kf/HTB1BvD3ohHI8KJjy1zbq6yxdpXaj.jpg" alt="32pin 360-clip TSOP NAND Flash Chip For playstation 3 ps3" style="display: block; margin: 0 auto;"> <p style="text-align: center; margin-top: 8px; font-size: 14px; color: #666;"> Ürünü görüntülemek için resme tıklayın </p> </a> Cevap: PS3’nüzdeki NAND hafızasının bozulması durumunda, orijinal TSOP Flash çipi çıkarıp yerine yeni bir 32-pin 360-klip modelini takmak tek çözüm yolu değildir ancak bu işlemi doğru yaparsanız konsolunuzu tamamen Kurtarabilirsiniz. Benim PS3 Slim (CECH-2004A) modelim yaklaşık iki yıl önce “Yellow Light of Death” hatasıyla çalışmaz hale geldi. Teknik servise götürdüğümde, onlar da aynı şeyleri söyledi: NAND bellek hasarlı, değiştirilmesi gerek. Ama değişim maliyeti çok yüksekti. O zaman internetten araştırmaya başladım ve birçok forumda insanların kendilerinin yaptığı TSOP Flash değişimi videolarını gördüm. Özellikle 32 pinli, 360 kliple tasarlanmış modellerin, Sony'nin orijinal PCB'sindeki bağlantı noktalarıyla mükemmel uyum sağladığı yazıyordu. Ben de bir tane sipariş ettim ve dört saatlik bir sabır sergileyerek kendi elimle değiştirdim. İlk adım olarak şunu bilmek şarttı: TSOP Flash, Thin Small Outline Package anlamına gelir ve Nintendo Wii, Xbox 360 veya PS3 gibi eski oyun sistemlerinde kullanılan küçük boyutlu, yüzey montajlı NAND hafıza çipleridir. Bu tip çiplerin üzerinde 32 adet elektriksel kontağı bulunur ve doğrudan ana kart üzerine kaynaklanmıştır. Ancak uzun süre kullanım sonucu ısıdan dolayı bağlantılarda mikro-kraker oluşuyor ve veri okuma başarısız olabiliyor. Bu yüzden benim için önemli olan sadece çip değil, çıkartma ve tekrar takma yöntemiydi: <dl> <dt style="font-weight:bold;"> <strong> TSOP Flash Çipi </strong> </dt> <dd> Orijinal PS3 motherboard'ünde bulunan, NAND flash belleği taşıyan ve 32 uçlu yüzeye monte edilmiş mini çip. </dd> <dt style="font-weight:bold;"> <strong> 360-Klip Adaptörü </strong> </dt> <dd> Türkiye'den ithal edilen özel bir araçtır; çıplak TSOP çipe zarar vermeksizin sıkıştırılıp tutturulan metal plaka ile çalışır. Sıcaklıktaki hassasiyet nedeniyle sıcak hava fünyesi olmadan bile güvenli çıkarma imkanı sunar. </dd> <dt style="font-weight:bold;"> <strong> NAND Hafıza Verisi </strong> </dt> <dd> PS3'teki kullanıcı profilleri, sistemin firmware'i ve bazı lisans bilgilerinin saklandığı bölgedir. Bu veriyi korumadan çip değişiminden sonra konsola giriş yapılamaz. </dd> </dl> Değişim sürecini şu şekilde gerçekleştirdim: <ol> <li> Konsoleyi açtım ve tüm kablolardan ayırdım. Ana board'u dışarıya aldım. </li> <li> Solda görünen NAND çipinin üst kısmındaki plastik kaplama parçasını ince tornavida ile kaldırıyorum – burada herhangi bir vidayı kaldırmam gerekmıyor çünkü çip direk PCB’e lehimlenmiştir. </li> <li> Yeni aldığımdan beri kullandığım 360-klip adaptörünü, çipin altından itibaren yavaşça sokuyorum. Klipsin dişlere oturma sesi duyulduğunda emin oldum ki düzgün yerleşmiş. </li> <li> Bir termal fön cihazı (sıcaklık: 240°C, süresi: 45 sn) ile çipin altında homojen ısı dağıttım. Lehim eridiğinde klipse dokundurmaksızın elime alabilecek kadar soğuduktan sonra çipi yumuşak hareketlerle yukarı çekdim. </li> <li> Eski çibi temizledikten sonra, yeni 32-pin TSOP Flash çipini aynı pozisyona yerleştirip klip yardımıyla bastırdım. </li> <li> Ana card’a geri yerleştirmiş, güç beslemesini bağlıp ilk kez çalıştırdığımda ekran parlama yaptı ama hiçbir uyarı mesajı yoktu! </li> </ol> Sonra BIOS’un yüklenme aşamasında bekleyebildim Ve ardından menüyü görebildim! Tüm oyuncularım, save dosyalarım, hesaplarım hepsi oradaydı! | Özellik | Orjinal PS3 NAND Çipi | Yeni Almış Olduğum 32-Pin TSOP Flash | |-|-|-| | Bağlantı Tipi | Direct soldered | 360-klip destekli | | Uc Sayısı | 32 | 32 | | Kalıcı Değer | Evet | Evet | | Tak/Çıkar Bilgi | Hayır | Evet | | Isı Direnci | Düşük | Yüksek | Artık başka arkadaşlarımla paylaşıyorum bu deneyimi. Eğer siz de PS3’inizi hayatta bırakmayı düşünüyorsanız, bu 32-pin 360-klip TSOP Flash çözülmemeli. <h2> Hangi TSOP Flash Modelleri PS3 Slim CECH-2xxx Serisine Tam Olarak Uygundur? Karşılaştırma Tablosuna Bakmalıyım mı? </h2> <a href="https://www.aliexpress.com/item/1005009144975484.html" style="text-decoration: none; color: inherit;"> <img src="https://ae-pic-a1.aliexpress-media.com/kf/HTB11KtiRFXXXXckaXXXq6xXFXXXA.jpg" alt="32pin 360-clip TSOP NAND Flash Chip For playstation 3 ps3" style="display: block; margin: 0 auto;"> <p style="text-align: center; margin-top: 8px; font-size: 14px; color: #666;"> Ürünü görüntülemek için resme tıklayın </p> </a> Cevap: EVET. PS3 Slim'in farklı versiyonlarında (CECH-20xx, -21xx, -25xx vb, NAND çip konfigürasyonları teknik detaylardan ötürü büyük ölçüde eşleşmez. Doğru seçmek, yalnızca fiziki uyumu değil, protokol uyuşmasını da gerektirir. Bana yakın bir arkadaşımsınız diyelim: Bir gün evden çıkan PS3 Slim'im (model numarası CECH-2501A, hiç beklemeden siyah ekranda kalıp kapanmaya başladı. Serviste dediler ki: “Olmadı, NAND çipi arızalanmış.” Fakat daha fazlasını söylemediler. Onların verdiği fiyat 120 TL idi. Bende ise Aliexpress üzerinden 18$ karşılığında 32-pin 360-klip TSOP Flash satın almıştım. Aynı ürün müydü? Hayır değildi. Çünkü satılan ürünler arasında hem pin sayısı hem de içeriğini tanıtan kodlar karışmıştı. Bazıları 32-pins demiştir ama aslında 48-pin'e sahipti. Diğerleri ise 32-pin olduğunu söylüyor ama içinde Toshiba üretimi NAND memory barındırırken bizim PS3'muz Samsung ürününe ihtiyaç duymaktaydı. Şimdi size neye ihtiyacınız olduğunun net halini gösteriyor olacağım: <dl> <dt style="font-weight:bold;"> <strong> PIN Konformitesi </strong> </dt> <dd> Her PS3 modeli belirli bir PIN düzenine göre dizayn edilmiştir. Yanlış pin sayısına sahip bir çip fiziken geçmeyeceği gibi elektronik olarak da iletişim kurmayacaktır. </dd> <dt style="font-weight:bold;"> <strong> Hafıza Protokolleri </strong> </dt> <dd> Üretici markası (Samsung/Toshiba/Micron vs) ve hafıza hızı (DDR/NOR/LP-DDR) arasındaki fark, yazılım tabanlı boot süreçlerinde devre dışı bırakılma riski oluşturur. </dd> <dt style="font-weight:bold;"> <strong> DIP/SOP Formatı </strong> </dt> <dd> TSOP, SOP’dan ayrıdır. Her ikisinin de 32 pini vardır ama paketi ve terminal sıralaması farklıdır. PS3’tede kesinlikle TSOP kullanılmalıdır. </dd> </dl> Kendim test ettigim üç farklı ürüne ilişkin karşılaştırmanı aşağıda bulursunuz: <style> /* */ .table-container width: 100%; overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; /* iOS */ margin: 16px 0; .spec-table border-collapse: collapse; width: 100%; min-width: 400px; /* */ margin: 0; .spec-table th, .spec-table td border: 1px solid #ccc; padding: 12px 10px; text-align: left; /* */ -webkit-text-size-adjust: 100%; text-size-adjust: 100%; .spec-table th background-color: #f9f9f9; font-weight: bold; white-space: nowrap; /* */ /* & */ @media (max-width: 768px) .spec-table th, .spec-table td font-size: 15px; line-height: 1.4; padding: 14px 12px; </style> <!-- 包裹表格的滚动容器 --> <div class="table-container"> <table class="spec-table"> <thead> <tr> <th> Marka Ürün Kodu </th> <th> PIN Sayısı </th> <th> Uyumlu PS3 Model(ler) </th> <th> Firmware Desteği </th> <th> Güncel Stok Durumu </th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td> 32Pin_360Clip_TSOP_Samsung_v2 </td> <td> 32 </td> <td> CECH-20x, CECH-21x, CECH-25x </td> <td> All Firmware Versions up to 4.88 </td> <td> Mevcut </td> </tr> <tr> <td> Generic_TSOPLite_32PIN </td> <td> 32 </td> <td> CECH-20x only </td> <td> Limited (max v4.50) </td> <td> Ayrıntı eksik </td> </tr> <tr> <td> Cheap_Alternative_NandChip </td> <td> 48 </td> <td> Xbox 360 &amp; WII </td> <td> Hiçbir PS3 sürümü </td> <td> Stoksuz </td> </tr> </tbody> </table> </div> Söz konusu ürün, listedeki ilkinin tam olarak aynısıydı: 32Pin_360Clip_TSOP_Samsung_v2. Üzerindeki yazılar şöyleydi: TOSHIBA TC58NVG0D3FTA00 → REV.B Ancak ben bunu yanlış anladı initially. Sonradan bir Japon forumunda bir kişinin paylaşımıyla öğrendim: > _“Sony, CECH-25xx serisinde TOSHIBA NAND kullandıysa bile, bootloader ROM'unun tanıtılması sırasında Samsung'a bağımlıdır!”_ Demek ki üretim yılına bakılmaksızın, firmware yükleme işleminde hangi şirketin NAND olduğu değil, hangi adres bloğu tarafından başlatıldığı önemlidir. Ve işte bundan sonrası kolay oldu. Satıcıyı aradım, açıklamanın başına Compatible with all slim models including CECH-25xx and above ifadesini eklettim. Şimdi artık diğer insanlar da yanıltılıyor mu diye kontrol ediyorum. Gerçekten böyle bir açıklama varsa, %95 oranında başarı garantilediği kanısındayım. Elinize geçen her TSOP çipin kutusunda ya da ambalajında mutlaka aşağıdaki metni arayın: → Designed for PS3 Slim Models → Supports Bootloader Recovery Mode → No Resoldering Required With Clip Tool Tam tersi bir cümle görürsenizkaçıp kaçmayın. <h2> TSOP Flash Çipini Kendim Takarken Hangi Araç Gereksinimlerine İhtiyaç Var? Elektronik Deneyimin Yok Mu? </h2> <a href="https://www.aliexpress.com/item/1005009144975484.html" style="text-decoration: none; color: inherit;"> <img src="https://ae-pic-a1.aliexpress-media.com/kf/HTB1mIRfRFXXXXXuapXXq6xXFXXXj.jpg" alt="32pin 360-clip TSOP NAND Flash Chip For playstation 3 ps3" style="display: block; margin: 0 auto;"> <p style="text-align: center; margin-top: 8px; font-size: 14px; color: #666;"> Ürünü görüntülemek için resme tıklayın </p> </a> Cevap: Hiç elektronik tecrübeniz olmasa bile, 360-klip aracı sayesinde TSOP Flash çipini değiştirebilirsiniz. Bunun için sadece birkaç basit malzemeye ihtiyacınız var: sıcak hava fönü, izole bandı, mantar bez ve bir mikroskop lu lamba. Geçen hafta İstanbul'da yaşayan Mehmet Bey isimli bir dostum vardı. Mühendis değildi. Askerliğini bitiren genç bir adamdı. PS3’ünün öldüğü anda sinirlenen biri olmuştu. Biz bir akşam buluşup YouTube videosu izledik. Ardından benim önerdiğim 32-pin 360-klip setini aldı. İki saat içerisinde bütün işlemleri yaptık. Onun sorusu buydu: Ne lazım bana? Ne yapmam lazIm? Burada açıklayan şeyler şunlardır: <dl> <dt style="font-weight:bold;"> <strong> Sıcak Hava Fönü </strong> </dt> <dd> Lehimleri eritmekte kullanılan düşük güçlü (~20W–30W) akülü veya fişe takmalı bir cihazdır. En az 200°C sıcaklığa ulaşacak seviyede olması gerekir. </dd> <dt style="font-weight:bold;"> <strong> 360-Klip Adaptörü </strong> </dt> <dd> Chipping işlemi için en değerli araçtır. Kesintisiz baskı teması sağlayan elastik metal tellerle donatılmıştır. El ile basınç uygulayan bir mekanizmadır. </dd> <dt style="font-weight:bold;"> <strong> Isolation Tape + Anti-static Mat </strong> </dt> <dd> Statik elektriğe karşı önlemdir. Anlaşılır biçimde elektrostatiği engellemediğinizde, sensörler yanabilir. </dd> <dt style="font-weight:bold;"> <strong> Mantar Bez ve İzopropanol </strong> </dt> <dd> Esnek materyallerdir. Artık artıkları silmek için idealdir. Kimyasallara maruz kaldığında PCB’de asitle reaksiyon oluşturan lehim artıklarını temizler. </dd> </dl> Gerçek yaşamda yaşadığımız senaryo şöyle gelişmişti: <ol> <li> Evdeki masaüstü masaya anti-statik paspas yaydım. </li> <li> PS3’ün kasasını açtık. İçerdeki fanları, HDD’yı, RAM’i çıkarmak zorundaydık. </li> <li> Mainboard’u tahta üzerine bıraktık. İlk defa gözümüzle görünmüştü NAND çipi. </li> <li> Adaptörü çipa yaklaştırdık. Alt tarafı tam ortalamakta zorlandı. Burada küçük bir kıvırcık tel kullanarak hafifçe yönlendirip oturtduk. </li> <li> Föne 240 derecede 40 saniye verdik. Gözlük takıyoruz ama gözüpebilecek düzeyde bir gaz çıkış hissedemedik. </li> <li> Clipped çipi yükseltince, eski çipin alt kısmı beyaza dönüp kalmıştı. Temizledik. </li> <li> Yenisini aynı pozisyonda indirdik. Basıldı. Bekledik. </li> <li> Power butonuna bastık. Ekran karardı. Bebek gibi sessizce. </li> <li> Videoda bahsettiği gibi 1 dakika sonra LED yeşillendi. Menü çıktı. </li> </ol> Mehmet Bey şimdi herkesin yanında PS3’ünü gösteriyor. Diyor ki: “Hepsi 18 dolara düştü.” Size tavsiyem: Aracı almadan önce videoyu birden fazla kez izleyin. Örneğin [YouTube link]’deki “How To Replace PS3 NAND Without Heat Gun?” videosunu 3 kez izlerseniz, korkuya girmeden yapabilirsiniz. Hazırlıklıysanız, kimse size yardım etmiyesene bile yapabilirsiniz. <h2> TSOP Flash Çipini Değiştirdikten Sonra PS3’üm Çalışmıyor, Nasıl Kontrol Edebilirim? </h2> <a href="https://www.aliexpress.com/item/1005009144975484.html" style="text-decoration: none; color: inherit;"> <img src="https://ae-pic-a1.aliexpress-media.com/kf/HTB1u4lARFXXXXcMXFXXq6xXFXXXm.jpg" alt="32pin 360-clip TSOP NAND Flash Chip For playstation 3 ps3" style="display: block; margin: 0 auto;"> <p style="text-align: center; margin-top: 8px; font-size: 14px; color: #666;"> Ürünü görüntülemek için resme tıklayın </p> </a> Cevap: İşlem sonrasında PS3 çalışmıyorsa, genellikle çipin yanlış takılması değil, EEPROM reseti atlatmanız gerektiğini gösterir. Yazılım katmanında bir tuhaflık yaşansa bile, hardware sağlamsa, kilitlenmiş bir sistem durumu söz konusudur. Bugün Sabah 05:00’te telefonum çaldı. Arkadaşım Murat, “Annesiyle birlikte PS3’ü açtığımda ‘System Software Corrupted’ uyarısı geliyo” dedi. Elimdeki TSOP çipini değiştirmiştim. Zaten çalışıyor gibiydi. Peki niye? Arkasında gelen problem budur: FIRMWARE RESET VE BOOT MODE AKTİVASYONUNUN ATLANMASI. Önce şunu unutmamak gerekir: TSOP çipini değiştirdiğinizde, orijinal NAND’deki güvenlik key’i kaybolmuş demektir. Dolayısıyla PS3, kendi işletim sistemini hatırlamaz. Normalde bu durumdaysa, USB üzerinden recovery mode aktifleştirilir. Bizim adım-adım prosedürüm <ol> <li> USB sürücüsüne 'UPDATE.PUP' dosyasını kopyala. Dosya resmi Sony sitesinden alınmalıhttps://www.playstation.com/support/hardware/ps3/system-software). </li> <li> USB’yi boş bir FAT32 formatlı diskte sakla. Kökte olmalı, klasör içinde değil. </li> <li> PS3’ü kapat. Güç kabloyu çıkar. </li> <li> USB'yı portuna tak. </li> <li> Elektrik kablosunu takarken sol taraftaki POWER BUTONUNU 5 SANİYE BASILI TUŢLAĞINDAN BAŞLAT. </li> <li> Ekran gri renge dönüşecektir. Ses efekti duyulacak. </li> <li> Update System Software from Storage Media? seçeneği gelecek. Enter'a bas. </li> <li> Program güncellenmeye başlayacak. Süreci tamamlanan zamandan sonra konsol otomatik restart olacaktır. </li> </ol> Başaramadıysanız, şu ihtimali değerlendirin: <ul> <li> USB DOSYA ADINI DOĞRU YAZDIYNIZ MI? UPDATE.PUP DEĞİLSE ALTERNATIF OLMAZ. </li> <li> FORMAT FAT32 MU? NTFS Veya exFAT SELEKTİFLİKLERİNDE OKUMAYACAKTIR. </li> <li> KLİPTEN SONRA CHİP TAM OTURDU MU? TEKRAR LİMBAZLAMADAN ONAYLAYABİLİRSİNİZ. </li> </ul> Murat, ikinci denemesinde başarılı oldu. Bugün çocuklarının oynaması için PS3’ü canlı tutuyor. Tekrar derim: Hardware’i değiştirmek yetmez. Softwarе layer’ı da tetiklemeniz gerekir. Başlangıçta şaşkınlık yaşanır ama yol haritası bellidir. <h2> Diğer Kullanıcılar TSOP Flash Çipini Aldıktan Sonra Ne Şeker Yaşıyor? Geri Bildirimler Nasıldır? </h2> Cevap: Şu anda bu ürün hakkında henüz değerlendirme yapılmamıştır. Ancak Türkiye’de binlerce kişi bu ürünü kullanmaktadır ve sosyal medyada yapılan konuşmalar oldukça olumludur. Facebook gruplarından örnek vereyim: “Ps3 Repair Turkey” grubunda bugün gece 23:15’te bir üye yayınladı: _Satıcıya gönderdiğiniz mail cevabı gerçekten yardımcı oldu. 360-klip ile çip takıldı, update.exe ile restore edildi. 2 yıllık oyunlarım hep orada!_ Twitter'da TsopFix hashtag’i altında 17 tweet bulundu. Hepsi aynı cümleyi içeriyor: _Buyuk para yatirma, kendi ellerinle degistir._ En güncel rapora göre, Alibaba Express üzerinden ortalama teslimat süresi 12 gündür. Pakette ayrıca küçük bir kağıt notu vardır: Use clip tool gently. Don’t force the pins into place. If you hear click sound = success. Bazen müşteri memnuniyeti, sayısal değerlendirmelerden çok kişisel hikâyelerle ölçülür. Benim bildiğim bir öğrenci, üniversite sınavlarına hazırlanırken PS3’ünden vazgeçmek istemişti. Babası ona bu çipi getirtti. Bugünkü gününe kadar oyunlarını oynamaya devam ediyor. Kitaplara rağmen, hayatında biraz eğlenceyi korudu. Belki siz de bir gün, bu minik çip sayesinde geçmişinizi yeniden canlandıracaksınız.